Okolica

Muszyna :

To urokliwie miasto w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim położone wśród szczytów i potoków górskich. Uzdrowisko Muszyna usytuowane jest na pograniczu polsko-słowackim w dolinie Popradu.

Najwyższa góra regionu to Jaworzyna Krynicka - 1114 m n.p.m. Region ten charakteryzuje się łagodnym, górskim klimatem. Działanie klimatu wpływa korzystnie na schorzenia układu oddechowego, odpornościowego. Dzięki wspaniałemu położeniu Muszyna od lat przyciąga licznych turystów i kuracjuszy.

Zimą dostępne są liczne wyciągi narciarskie (Szczawnik, Wierchomla, Powroźnik, Złockie, Jastrzębik, Żegiestów) oraz narciarskie trasy biegowe. Niewątpliwa atrakcja dla przyjezdnych są ogólnie dostępne źródła mineralne, które gaszą pragnienie nawet w największy upał.

Uzdrowisko muszyńskie oferuje turystom możliwość pobytu w sanatoriach, zakładach przyrodoleczniczych, pensjonatach i liczne domach wypoczynkowych. Niewątpliwą atrakcją jest możliwość bezpłatnego korzystania z ogólnodostępnych pijalni wód mineralnych, jak również z sezonowych punktów czerpalnych wód mineralnych. Nieomal w centrum miasta znajduje się rezerwat lipowy "Obrożyska" o powierzchni 100,38 ha, utworzony w 1957 roku.

Uzdrowisko Krynica Zdrój

Krynica-Zdrój istniała już przed 1547r. o czym świadczy przywilej nadania sołectwa w tej miejscowości dla Danka z Miastka (dzisiaj Tylicz). Rozwój miasta w okresie późniejszym wiąże się już z odkryciem w XVIIw. leczniczych wartości źródeł mineralnych. Zaczątkiem uzdrowiska był zbudowany w 1794r. "Mały domek", który od 1804r. pomieścił pierwsze zakłady kąpielowe. W 1807r. Krynica-Zdrój została nazwana urzędowo zdrojem kąpielowym i zaczął tu wkrótce ordynować pierwszy lekarz. Wielką erę Krynicy-Zdroju jako uzdrowiska rozpoczęła w 1856r. działalność Józefa Dietla - profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, uznawanego za ojca polskiej balneologii. Już od 1858r. stosowano tu kąpiele borowinowe, a kontynuatorzy dzieła Dietla przyczynili się do rozwoju technicznego uzdrowiska. W tym okresie powstały takie obiekty jak Stare Łazienki Mineralne, Stare Łazienki Borowinowe, Dom Zdrojowy, drewniana Pijalnia Główna z deptakiem, liczne pensjonaty i Teatr Modrzewiowy . Do rozwoju uzdrowiska przyczyniło się również wybudowanie w 1876r. linii kolejowej do Muszyny., przedłużonej w 1911r. do Krynicy-Zdroju. W końcu wieku XIX Krynica-Zdrój była modnym i elitarnym miejscem pobytu i spotkań wielu sławnych Polaków (bywali tu m.in. J. Matejko, A. Grottger, H. Sienkiewicz, J.I. Kraszewski). W okresie międzywojennym przebywali tu również: L. Solski, H. Modrzejewska, W. Rejmont, J. Tuwim, K.I. Gałczyński, J. Kiepura. Do częstych pobytów Kiepury w Krynicy-Zdroju nawiązują organizowane obecnie festiwale nazwane jego imieniem. W Teatrze Modrzewiowym (który niestety spłonął w 1943r.) występowali L. Solski i H. Modrzejewska. Krynica-Zdrój znana jest z twórczości malarza prymitywisty Nikifora zwanego Krynickim. Po I wojnie światowej uzdrowisko przejęły władze polskie. Odrestaurowano wtedy część obiektów i wybudowano wiele nowych np. Nowe Łazienki Mineralne, pensjonat Lwigród, Nowy Dom Zdrojowy. Zbudowano też schronisko na Jaworzynie Krynickiej i kolejkę na Górę Parkową, stadion zimowy oraz tor saneczkowy. Krynica-Zdrój stała się również ośrodkiem sportów zimowych, odbyły się tu m.in. Mistrzostwa Europy w saneczkarstwie i Mistrzostwa Świata w hokeju na lodzie. W 1919 roku na wczasy lub leczenie przybyło do Krynicy 10 tysięcy osób, a w 1938 roku liczba ta wzrosła do 40 tysięcy rocznie. Druga wojna światowa i okres okupacji przerwały rozwój uzdrowiska. Po wojnie nastąpiła rozbudowa kurortu, powstały nowe sanatoria branżowe, efektowny zakład przyrodoleczniczy, Pijalnia Główna z salą koncertową, korty tenisowe, boiska. Krynica-Zdrój stała się największym kurortem w zespole uzdrowisk krynicko-popradzkich. Ostatnie lata to intensywny rozwój infrastruktury sportowej i rekreacyjnej. Największą inwestycją Polski południowej jest bez wątpienia kolej gondolowa na Jaworzynę Krynicką z towarzyszącą jej siecią tras narciarskich oraz budowa hali sportowo-widowiskowej na bazie sztucznego lodowiska

Uzdrowisko Złockie

Wieś położona na wysokości 490 m n.p.m. u podnóża stoków Pasma Jaworzyny we wschodniej części Beskidu Sądeckiego. Leży w dolinie potoku Szczawnika prawego dopływu rzeki Poprad. Założona w 1580 roku. Ze względu na szczególne walory krajobrazowe oraz bogactwo zasobów naturalnych, leczniczych wód mineralnych o profilu działania podobnym do krynickich wód typu Zuber, w latach 1960-70 rozpoczęto budowę dzielnicy uzdrowiskowej Złockie. Podobnie jak Muszyna także Złockie charakteryzuje się klimatem podgórskim. Nasłonecznienie roczne wynosi 1369 godzin. Duże zalesienie terenów wokół Złockiego sprawia, że mikroklimat doliny Złockiego sprzyja szczególnie leczeniu chorób układu oddechowego. Brak zabudowy miejskiej zapewnia większy komfort ciszy i spokoju. Prawdziwym bogactwem Złockiego są liczne ujęcia leczniczej wody mineralnej o charakterze szczaw wodorowęglanowo-sodowo-magnezowych, żelazistych. Wskazania lecznicze dla Uzdrowiska Złockie obejmują choroby układu oddechowego, przewodu pokarmowego, choroby nerek i układu moczowego.

Uzdrowisko Żegiestów Zdrój

Uzdrowisko położone jest na prawym brzegu Popradu na wysokości 450 m n.p.m. Początek swojej kariery zdrojowej zawdzięcza Żegiestów Ignacemu Medweckiemu, który w 1846 roku odkrył i zbadał źródła wody mineralnej nazwane później Anna, Antonina i Maria. Okazało się, że są to szczawy wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowe, zelaziste, borowe. Duże zasługi dla popularyzacji Żegiestowa-Zdroju ma prof. Józef Dietl, który w swych publikacjach podnosił nie tylko walory lecznicze źródeł wód mineralnych Żegiestowa, ale także zachwycał się urokami krajobrazu i atmosferą ciszy i spokoju panującą w okolicy. Te walory Żegiestowa przetrwały do dziś i są nadal kultywowane w postaci "stref ciszy". Wykorzystał je również prof. Julian Aleksandrowicz, który po II wojnie światowej prowadził w Żegiestowie leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy metodą przedłużonego snu. Godnym podkreślenia jest fakt, że pierwszy lekarz zdrojowy Żegiestowa dr. F.Gojewicz od 1860 roku w leczeniu zdrojowym kuracjuszy obok zabiegów balneologicznych stosował kurację mleczną, a więc mleko krowie, kozie, kumys, kefir i żentycę. Syn Ignacego Medweckiego, Karol rozbudował zaplecze hotelowe Żegiestowa budując nowe pensjonaty, powstały nowe Łazienki, a także "Dom Zdrojowy" z pijalnią wód mineralnych oraz park zdrojowy z zapleczem rekreacyjnym. Po krótkim okresie spadku zainteresowania Żegiestowem, jaki nastąpił po śmierci Karola Medweckiego, od roku 1911 ponownie nastała moda na walory Żegiestowa i jego, już bardzo rozszerzoną, ofertę zabiegów leczniczych i rekreacyjnych. Ówcześni właściciele Żegiestowa dbali o to, by u kuracjuszy nie wystąpił "uzdrowiskowy zespół nudy", organizowali zatem atrakcyjne wycieczki, łowienie pstrągów, polowania, spływ Popradem, a także zabawy na wolnym powietrzu. Po I wojnie światowej Żegiestów otrzymał status uzdrowiska. Wybudowano nowe pensjonaty, a na Łopacie nowoczesny dom wczasowy "Wiktor" z kortami tenisowymi, włąsnym ujęciem wody mineralnej i łazienki. Wzrosła znacznie liczba kuracjuszy leczących się w Żegiestowei-Zdroju. Po II wojnie światowej zakład zdrojowy został upaństwowiony. Uzdrowisko posiada swój urok zarówno krajobrazowy, jak i oazy ciszy i spokoju. Walory te w połączeniu z wartościowymi pod względem prewencyjno - leczniczym naturalnymi wodami mineralnymi predysponują Żegiestów-Zdrój do odegrania szczególnej roli w promocji zdrowia i zapobiegania czynnikom ryzyka chorób cywilizacyjnych. Ogólne wskazania dla leczenia uzdrowiskowego w Żegiestowie-Zdroju obejmują choroby przewodu pokarmowego i układu moczowego.